Arif Güdül
Sakarya Akyazı’da dar şeritlere bölünmüş tarlalar, tepeden uydu görüntüsü.
Toprak NotlarıTapu ve Mülkiyet

Hisseli Tarla Satılır mı? Önalım Hakkı Nasıl İşliyor?

Hisseli tarlada pay satılabilir, ama öteki paydaşlar aynı payı önalım hakkıyla geri alabilir. Hakkın kimde olduğunu, süresini ve hangi bedelle kullanıldığını kanun maddeleriyle okuyoruz.

Yazıyı OkuEsri · Ekim 2021

“Hisseli tarla alınmaz, kardeşler dava açar” cümlesi köy kahvelerinden emlak ilanlarına kadar her yerde duyuluyor. Hisseli tarlada pay satılabilir mi, ve öteki paydaşlar satışı nasıl geri alabilir?

Hisseli tarlanın bir payını alan kişi, öteki paydaşların önalım hakkıyla karşı karşıya. Bu hak 2025 sonunda değişti, 2026’da Anayasa Mahkemesi’nin kararıyla yeniden değişecek: hak sahibinin ödeyeceği bedeli düzenleyen fıkra iptal edildi ve iptal 6 Ağustos 2027’de yürürlüğe giriyor. [1] [2]

Bu yazıda önalım hakkının kimde olduğunu, hangi satışta doğduğunu, ne kadar sürede kullanıldığını ve hangi bedelin ödendiğini okuyoruz. Bu bir hukuki mütalaa ya da yatırım önerisi değil; kendi payınız için son sözü tapu kaydı ve bir avukatın yazılı görüşü söyler. [1]

Bu yazı Türk Medeni Kanunu’nun 732–734. maddelerinin Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metnine ve Anayasa Mahkemesi’nin 6 Kasım 2026’da yayımlanan iptal kararına dayanır. İptal yürürlüğe girdikten sonra hangi bedelin ödeneceğini yeni bir kanun belirleyecek; o tarihten sonra metinler yeniden okunmalı.

Hisseli Tarlada Pay Satılabilir mi?

Kısa cevap: evet. Paylı mülkiyette her paydaş kendi payını satabilir; tarlanın tamamını satmak için herkesin onayı gerekir ama pay için gerekmez. Pay üçüncü bir kişiye satılırsa öteki paydaşlar önalım hakkını kullanabilir, yani payı alıcıdan dava yoluyla kendileri alabilir. [1]

Cevabın iki sınırı var. Hak her satışta doğmuyor ve belli bir sürede kullanılmazsa düşüyor. Bedel kuralı ise 6 Ağustos 2027’de değişecek. Önce hakkın kimde olduğuna bakalım. [1] [2]

Önalım Hakkı Kimde, Hangi Satışta Doğar?

Medeni Kanun’a göre yasal önalım hakkı “paylı mülkiyette” doğuyor: bir paydaş taşınmaz üzerindeki payını tamamen ya da kısmen üçüncü kişiye satarsa öteki paydaşlar bu hakkı kullanabiliyor. Paydaşlar arasındaki satışta, bağışta ya da trampada hak doğmuyor; kanun yalnız üçüncü kişiye satışı sayıyor. [1]

Tapuda “hisseli” görünen her kayıt paylı mülkiyet değil. Miras bölüşülmemişse tarla mirasçıların elbirliği mülkiyetinde durur ve kanunun bu maddesi elbirliğini saymıyor. Bu yüzden ilk bakılacak şey tapudaki mülkiyet türü. [1]

Mart 2016: Tekirdağ Hayrabolu’da uzun ve dar şeritlere bölünmüş tarlalar, tepeden uydu görüntüsü.

Esri World Imagery Wayback (DigitalGlobe) · Mart 2016

Tekirdağ Hayrabolu’da Lahana çevresinde uzun ve dar şeritlere bölünmüş tarlalar, Mart 2016. Görüntü: Esri World Imagery Wayback; tarih arşivin görüntü kaydından. Kare ölçüm amaçlı değildir; alan veya oran hesaplanmamıştır. Karede parsel ya da pay sınırı işaretli değildir. [9]

Mart 2016 tarihli bu karede Tekirdağ Hayrabolu’daki tarlalar uzun ve dar şeritlere bölünmüş görünüyor. Kare bu şeritlerin tapuda ayrı parseller mi, yoksa tek bir parselin farklı kişilerce ekilen kesimleri mi olduğunu söylemez. Zemindeki çizgi mülkiyet türünü göstermez; payın mı, parselin mi satıldığını yalnız tapu kaydı ayırır. [9]

25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun’la iki satış türü kapsam dışına çıktı: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki satışlar ve icrada cebrî artırmayla yapılan satışlar. Bu yollarla pay alan kişiye karşı önalım hakkı kullanılamıyor. [1] [6]

Hakkın kimde olduğu belli olduğunda asıl soru zamana geliyor: paydaş bu hakkı ne zamana kadar kullanabilir?

Sakarya Akyazı’da dar şeritlere bölünmüş tarlalar, tepeden uydu görüntüsü.
Video · Konu Anlatımı

Hisseli Tarlada Payın Yeri Neresi?

Paylı mülkiyette tapunun ve tarlanın ne gösterdiğine bir bakış.

Video Hazırlanıyor · Abonelere Özel

Esri · Ekim 2021

Önalım Hakkı Ne Kadar Sürede Kullanılır?

Satış, alıcı ya da satıcı tarafından öteki paydaşlara noter aracılığıyla bildiriliyor. Hak, bildirimden itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren bir yıl geçmekle düşüyor. Bir yıllık üst sınır 25 Aralık 2025’e kadar iki yıldı. [1] [6]

Haktan vazgeçmenin de iki yolu var. Genel olarak önalımdan feragat resmî şekilde yapılıp tapuya şerh verilmeli; belirli bir satışta vazgeçme ise yazılı olmak koşuluyla satıştan önce ya da sonra yapılabiliyor. Notlar hakkın kimde olduğunu, süresini ve bedelini üç kartta topluyor: [1] [2]

Hak

Kimde?Paylı mülkiyette öteki paydaşlarda

DoğarPay üçüncü kişiye satılınca

Doğmazİhale ve cebrî artırmada

Süre

BildirimNoter aracılığıyla

BildirimdenÜç ay içinde dava

SatıştanHer hâlde bir yılda düşer

Bedel

ÖdenenRayiç bedel ve tapu gideri

YatırmaHâkimin verdiği kesin sürede

İptalBedel fıkrası 6 Ağustos 2027’de düşer

Notlardaki en pratik satır bildirim. Noter bildirimi yapılmamış bir satışta üç aylık süre başlamıyor ve alıcı bir yıl boyunca dava riskiyle yaşıyor; bildirim yapılmışsa risk üç ayda kapanıyor. [1]

25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren değişiklik alıcının bekleyişini de kısalttı: bildirim yapılmamış satışta dava riski eskiden iki yıl sürerken bugün bir yılda kapanıyor. Ama kanunun geçiş hükmü yeni süreyi o tarihten önceki satışlara uygulamıyor; daha eski bir satışta iki yıllık üst sınır sürüyor. Üç süre ay olarak yan yana şöyle: [1] [6]

Önalım Hakkının Süresi

Türk Medeni Kanunu · Madde 733Bildirim süresi noter bildiriminden, üst sınır satıştan itibaren işler. Eski üst sınır 25 Aralık 2025’ten önce yapılmış satışlarda hâlâ uygulanıyor. Sütunlar sıfır tabanlıdır; bugünkü üst sınır vurgulu.Kaynak · [1] [6]
24 → 12 Ay

Alıcı için hesap basit: noter bildirimi yapılırsa bekleyiş üç ayda biter, yapılmazsa bir yıl sürer. Bu yüzden pay satışında bildirimi satıştan hemen sonra yaptırmak, alıcının kendi riskini kısaltmanın en kısa yolu. [1]

Süre içinde dava açıldığında ise asıl tartışma bedelde başlıyor.

Önalımda Hangi Bedel Ödenir?

Önalım hakkı alıcıya karşı dava açılarak kullanılıyor. 25 Aralık 2025’ten beri yürürlükteki metne göre dava konusu payın rayiç bedelini hâkim gecikmeksizin belirliyor. Hak sahibi bu bedeli ve alıcıya düşen tapu giderlerini hâkimin verdiği kesin süre içinde nakden yatırmak zorunda; yatırmazsa pay adına tescil edilemiyor. [1]

Geçiş hükmü bu bedel kuralını değişiklikten önce açılmış davalara da uyguluyor. Anayasa Mahkemesi bu geçiş fıkrasını da iptal etti; o iptal de 6 Ağustos 2027’de işleyecek. [2] [6]

Yani bugün ödenecek tutar, tapuda yazılan satış bedeli değil, hâkimin belirlediği rayiç bedel. Payı gerçek değerinin altında gösterilmiş bir satışta bu, önalım hakkını kullanacak paydaş için daha yüksek bir bedel anlamına gelebiliyor. [1]

Bu kuralların mahkemedeki karşılığını iki vakamızda okuduk. Birinde tapuda 14.000 TL bedelle satılan bir tarla için sınırdaş tarlanın sahibi önalım davası açtı; bu hak paydaşlıktan değil, Toprak Koruma Kanunu’nun 2020’de yürürlükten kaldırılan bir fıkrasından doğuyordu. İlk derece mahkemesi bedeli 83.758,98 TL buldu; Yargıtay, yeni bedel kuralı süren davalara da uygulandığı için kararı bozdu. Ötekinde 152 paya bölünecek bir tarlada ortakların pay tescili istemi reddedildi ve mahkeme 6.025,01 TL alacak verdi. [4] [5] [7] [8]

Kısacası tapuda yazılan bedel ile mahkemenin hesapladığı tutar aynı şey değil. Önalımda belirleyici olan hâkimin bulduğu rayiç bedel; ortaklık bozulduğunda ise kâğıt üzerindeki pay değil, mahkemede ispatlanabilen harcama oldu.

Anayasa Mahkemesi bu fıkrayı 16 Temmuz 2026 tarihli kararıyla iptal etti; karar 6 Kasım 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı ve iptal dokuz ay sonra, 6 Ağustos 2027’de yürürlüğe girecek. Mahkeme, habere göre, rayiç değerin hâkimce belirlenmesinin tarafların kararlaştırdığı satış bedelini devre dışı bıraktığını değerlendirdi. [2] [3]

Rayiç bedel kuralı, yürürlüğe girdiği günden iptalin işleyeceği güne kadar 19 aydan biraz uzun uygulanmış olacak; süre bizim hesabımızdır. Kuralın takvimi şöyle: [1] [2]

Rayiç Bedel Kuralı 19 Ay Yaşayacak

Kanun ve Anayasa Mahkemesi KararıKanun değişikliği Medeni Kanun’un güncel metninden; iptal kararı, yayımı ve yürürlük tarihi Anayasa Mahkemesi kararının Resmî Gazete metninden alındı. 19 aylık süre ve özet satırları tarih farkından bizim hesabımızdır.Kaynak · [1] [2] [6]
2025 → 2027

Kanun

  1. 25 Aralık 2025Kanun DeğişikliğiBedel hâkimin belirlediği rayiç bedel oldu; üst süre bir yıla indi.

Anayasa Mahkemesi

  1. 16 Temmuz 2026İptal KararıBedel fıkrası iptal edildi.3 Ay
  2. 6 Kasım 2026Resmî GazeteKarar yayımlandı.
  3. 9 AyYayımdan YürürlüğeBu sürede rayiç bedel kuralı uygulanıyor.9 Ay
  4. 6 Ağustos 2027İptal YürürlükteYeni bedel kuralını yeni bir kanun belirleyecek.

6 Ağustos 2027’ye Kadar

  1. 19 AyKuralın Ömrü6 Ay
  2. 1 Yılİptal Kararından

Çizelgenin turuncu satırları bekleyişi gösteriyor: karar yayımlandıktan sonra dokuz ay boyunca bugünkü rayiç bedel kuralı uygulanmaya devam ediyor. Bu sürede açılan ya da süren davalarda bedeli yine hâkimin belirlediği rayiç bedel oluşturuyor. [2]

6 Ağustos 2027’ye kadar bugünkü kural uygulanıyor. O tarihten sonra hangi bedelin ödeneceğini yeni bir kanun düzenleyecek; kanun çıkmazsa ne olacağı bugünden kesin değil. [2]

Arif Güdül
Podcast

Önalım Hakkı Ne Zaman Doğar?

Hisse satışında ortakların hakkı, süresi ve bedeli üzerine.

Hisseli Tarla Alırken Üç Kontrol

Yazının bölümleri aynı sonuca varıyor: hisseli tarlada pay satılabiliyor, ama paylı mülkiyette öteki paydaşlar bildirimden itibaren üç ay, her hâlde bir yıl içinde payı dava yoluyla alabiliyor. Bedel kuralı ise 6 Ağustos 2027’de değişecek. [1] [2]

Pay almadan önce sorulacak üç soru şunlar:

  1. Paylı mı, Elbirliği mi?Tapudaki Mülkiyet Türü
  2. Bildirim Yapılacak mı?Noterle Tüm Paydaşlara Bildirim
  3. Feragat Şerhi Var mı?Önalımdan Feragat Şerhi

İlk soru tapu kaydından cevaplanıyor; elbirliği mülkiyetinde yasal önalım yok, ama miras paylaşılmadan pay devri de ayrı kurallara bağlı. İkinci soru alıcının güvencesi: noter bildirimiyle üç aylık süre başlıyor. Üçüncüsü, paydaşların bu satışta haktan yazılı olarak vazgeçip vazgeçmediği. [1]

Bir not daha: tarım arazisinde pay almak, tarlayı bölebilmek anlamına gelmiyor. Toprak Koruma Kanunu asgari büyüklüğe ulaşmış tarım arazisinin bölünmesini yasaklıyor; hisseli tarlanın fiilen paylaşılması bu sınıra takılabilir, pay alırken bu da hesaba katılmalı. [7]

Hisseli tarlada payı satmak serbesttir; payı elde tutmak ise öteki paydaşların süresine bağlıdır.

Baştaki soruya maddelerle verilebilecek cevap şu: hisseli tarlada pay satılabiliyor, ama paylı mülkiyette öteki paydaşlar bildirimden itibaren üç ay, her hâlde bir yıl içinde önalım davasıyla payı alabiliyor ve bugün hâkimin belirlediği rayiç bedeli ödüyor. Bu yazı Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metinlerle yazıldı. [1] [2]

Aklınızda Kalabilecekler

Paylı mülkiyet, önalım süresi ve bedel en sık karıştırılan noktalar. Aşağıdaki kısa cevaplar bunları ayırıyor.

Hisseli Tarlada Pay Satılabilir mi?

Paylı mülkiyette paydaş payını satabilir; öteki paydaşların önalım hakkı saklıdır. [1]

Önalım Hakkı Ne Zamana Kadar Kullanılır?

Hak, noter bildiriminden itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren bir yıl geçmekle düşer. [1]

İhaleyle Alınan Paya Önalım Davası Açılır mı?

2886 sayılı Kanun kapsamındaki satışlarda ve cebrî artırmada önalım hakkı kullanılamıyor. [1]

Önalımda Hangi Bedel Ödenir?

Hak sahibi rayiç bedeli ve alıcının tapu giderlerini kesin sürede yatırır; bu kural 6 Ağustos 2027’de iptal edilmiş olacak. [1] [2]

Miras Kalan Hisseli Tarlada Önalım Var mı?

Yasal önalım paylı mülkiyette doğuyor; miras paylaşılmadıkça tarla elbirliği mülkiyetinde durur. [1]

Önalımdan Vazgeçmek Mümkün mü?

Genel feragat resmî şekilde yapılıp tapuya şerh verilir; belirli bir satışta vazgeçme yazılı olmak koşuluyla yapılır. [1]

Bu Okuma Neye Dayanıyor?

Bu yazıdaki her kural bir kanun maddesine ya da Anayasa Mahkemesi kararına dayanıyor. Aşağıdaki notlar hangi maddenin neyi söylediğini ve nerede sınırlandığını gösterir; metinler Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel sürümden ve Resmî Gazete’den alındı.

  1. Önalım Hakkı Maddeleri
    Mevzuat Bilgi Sistemi · 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Madde 732–735

    Madde 732: paylı mülkiyette yasal önalım. Madde 733: 2886 sayılı Kanun kapsamındaki satışlarda ve cebrî artırmada önalım kullanılamaz (7571 sayılı Kanun, 24.12.2025); feragat ve vazgeçme şekli; noter bildirimi; bildirimden üç ay, her hâlde satıştan bir yıl (önceki metinde iki yıl). Madde 734: dava yoluyla kullanım; rayiç bedel, tapu giderleri ve kesin süre. 13 Kasım 2026’da okundu.

    Mevzuat Bilgi Sistemi

    Metne Dön
  2. Bedel Fıkrasının İptali
    Anayasa Mahkemesi · 16.07.2026, E. 2026/23, K. 2026/162 · Resmî Gazete 06.11.2026

    TMK 734’ün ikinci fıkrası ve bu kuralı önceden açılmış davalara uygulayan geçici 1. maddenin ikinci fıkrası 16 Temmuz 2026 tarihli, E. 2026/23, K. 2026/162 sayılı kararla iptal edildi; karar 6 Kasım 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı ve iptal dokuz ay sonra, 6 Ağustos 2027’de yürürlüğe girer (Mevzuat Bilgi Sistemi dipnotları ve Resmî Gazete fihristi). Kararın tam gerekçesi bu yazıda özetlenmedi. 14 Kasım 2026’da okundu.

    Resmî Gazete

    Metne Dön
  3. Kararın Gerekçesinin Aktarımı
    Basın · Cumhuriyet · Kasım 2026

    Anayasa Mahkemesi’nin, mahkemece belirlenen rayiç bedelin satıcı ile alıcının kararlaştırdığı bedelin yerine geçmesini tarafların iradesini ortadan kaldıran bir kural saydığı ve iptalin dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği habere göre aktarıldı (AA, 6 Kasım 2026). Kararın tam gerekçesi okunmadı. Haber 14 Kasım 2026’da okundu.

    AA · Foreks

    Metne Dön
  4. Tapuda 14 Bin, Mahkemede Rayiç Değer: Bir Tarlanın Önalım Davası
    Vaka · Kasım 2026

    Tapuda 14.000 TL bedelle satılan bir tarla için sınırdaş tarlanın sahibinin açtığı önalım davasında ilk derece mahkemesi bedeli 83.758,98 TL olarak belirledi; Yargıtay 26 Mart 2026’da, 7571 sayılı Kanun’la gelen değişiklik nedeniyle bedelin rayiç değere göre yeniden belirlenmesi için kararı bozdu. Vaka 14 Kasım 2026’da okundu; ayrıntılar vaka sayfasındadır.

    Vaka Sayfası

    Metne Dön
  5. 152 Paylık Hobi Bahçesi Planı: Mahkemeden Çıkan 6 Bin Lira
    Vaka · Kasım 2026

    Tarla vasıflı bir parselin 152 pay üzerinden hobi bahçesi olarak satılması için 2016’da anlaşma imzalandı; ortakların pay tescili istemi reddedildi, mahkeme 6.025,01 TL alacak kabul etti ve Yargıtay 7 Ekim 2025’te kararı onadı. Vaka 14 Kasım 2026’da okundu; ayrıntılar vaka sayfasındadır.

    Vaka Sayfası

    Metne Dön
  6. 2025 Değişikliği ve Geçiş Hükmü
    Resmî Gazete · 25.12.2025, Sayı 33118 · 7571 Sayılı Kanun, Madde 35–39

    Madde 35: TMK 733’e ihale ve cebrî artırma istisnası, üst sürenin iki yıldan bir yıla inmesi. Madde 36: 734’ün ikinci fıkrasında rayiç bedel kuralı. Madde 37: 733’teki değişiklikler yürürlükten önceki satışlara uygulanmaz; 734’teki değişiklik önceden açılmış davalara da uygulanır. Madde 39: bu maddeler yayımı tarihinde, 25 Aralık 2025’te yürürlüğe girdi. 14 Kasım 2026’da okundu.

    Resmî Gazete

    Metne Dön
  7. Tarım Arazisinde Bölünmezlik
    Mevzuat Bilgi Sistemi · 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, Madde 8 ve 8/İ

    Madde 8: asgari tarımsal arazi büyüklüğüne ulaşmış tarım arazisi bölünemez. Madde 8/İ: ikinci fıkra güncel metinde mülga olarak görünüyor (28 Ekim 2020 tarihli 7255 sayılı Kanun, madde 20). 14 Kasım 2026’da okundu.

    Mevzuat Bilgi Sistemi

    Metne Dön
  8. Sınırdaş Önalımın Kaldırılması
    Resmî Gazete · 04.11.2020, Sayı 31294 · 7255 Sayılı Kanun, Madde 20

    Madde 20: 5403 sayılı Kanun’un 8/İ maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırıldı. Bu fıkra sınırdaş tarım arazisi malikine önalım hakkı tanıyordu. Kanun 14 Kasım 2026’da Resmî Gazete metninden okundu.

    Resmî Gazete

    Metne Dön
  9. Uydu Görüntüsü
    Esri World Imagery Wayback · Mart 2016

    Kare Esri World Imagery Wayback arşivindeki görüntüden; görüntü tarihi arşivin kaynak kaydından (DigitalGlobe, Mart 2016) okundu. Kare 14 Kasım 2026’da çizildi; üzerinde çizgi, işaret, alan ya da oran ölçümü yoktur.

    World Imagery Wayback

    Metne Dön

Bu Yazıyı Tartışanlar

Bu bölümde okurların yazı hakkındaki soruları, sahadan notları ve kendi bölgelerinden gözlemleri yer alıyor. Yazarın yanıtları ayrıca işaretlenir; en faydalı bulunan yorumlar öne çıkar. Yorumlar onaydan sonra yayınlanır. Yorumları herkes okuyabilir, yorum yazmak ve oy vermek için ücretsiz üyelik yeterli.

İlk Yorumu Siz YazınSorunuzu ya da notunuzu yazın; göndermek için ücretsiz üyelik yeterli.
Yorumları herkes okur.Sayfa yükleniyor; birazdan gönderebilirsiniz.