Kapıya gelen taahhütlü mektup, tarlanın bir yola, bir boru hattına ya da bir barajın altında kalacağını söylüyor. Kamulaştırmada bedeli kim belirler, ve tarla sahibi bu bedele nasıl itiraz eder?
Kamulaştırma Kanunu, idarenin tarlayı önce pazarlıkla satın almaya çalışmasını esas alıyor; anlaşma olmazsa bedeli asliye hukuk mahkemesi bilirkişi kuruluyla belirliyor. Malikin teklife cevap vermek için 15 günü, işleme karşı dava açmak için 30 günü var. [1]
Bu yazıda pazarlık aşamasını, mahkemede bedelin nasıl tespit edildiğini, bilirkişinin tarla ve arsaya hangi ölçülerle değer biçtiğini ve hangi davanın ne zaman açıldığını okuyoruz. Bu bir hukuki mütalaa ya da yatırım önerisi değil; kendi taşınmazınız için süreleri tebligattaki tarihlerden bir avukatla birlikte hesaplayın. [1]
Bu yazı 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metnine dayanır; süreler kanundaki gün sayılarıdır ve yazıda hiçbir taşınmaz için bedel verilmiyor. Vakalardan aktarılan alan ve oranlar mahkeme kararlarından alındı; gerçekleşmiş satış bedeli değildir. Bir taşınmazın kamulaştırma bedelini yalnız idarenin komisyonu ya da mahkemenin bilirkişi kurulu tespit eder.
Kamulaştırmada Bedeli Kim Belirler?
Kısa cevap şu: bedeli önce idarenin kıymet takdir komisyonu tahmin ediyor ve idare tarlayı bu tahmini aşmayan bir bedelle pazarlıkla almaya çalışıyor. Anlaşma olmazsa idare asliye hukuk mahkemesine başvuruyor ve bedeli mahkeme, en az üç kişilik bilirkişi kurulunun raporundan yararlanarak tespit ediyor. [1]
Yani tarla sahibinin önüne iki ayrı masa geliyor: önce idarenin uzlaşma komisyonu, sonra mahkeme. Her masanın kendi süresi var ve süreyi kaçırmak seçeneği daraltıyor. Önce ilk masaya bakalım. [1]
Kamulaştırma Önce Pazarlıkla mı Başlar?
Evet. Kanun, tapuda kayıtlı taşınmazlarda idarenin öncelikle satın alma usulünü uygulamasını esas alıyor. İdare, kendi içinden en az üç kişilik bir kıymet takdir komisyonu kurarak tahmini bedeli belirliyor; gerekirse uzman raporu, sanayi ve ticaret odaları ve yerel emlak bürolarının bilgisinden yararlanıyor. [1]
İdare, bu tahmini bedeli söylemeden malike taahhütlü bir yazıyla tarlayı pazarlıkla almak istediğini bildiriyor. Malik yazının tebliğinden itibaren 15 gün içinde başvurursa uzlaşma komisyonuyla pazarlık yapılıyor; tahmini bedeli aşmayan bir bedelde anlaşılırsa tutanak imzalanıyor ve idare bedeli en geç 45 gün içinde hazır ediyor. [1]
Bu aşamada dikkat edilecek nokta, komisyonun tahmini bedelin üstüne çıkamaması. Malik teklifi yetersiz buluyorsa pazarlıkta anlaşmamayı seçebilir; o zaman söz mahkemeye geçer. [1]

Kamulaştırmada Bedelin Hesabı
Bilirkişinin tarla ve arsaya değer biçme yoluna bir bakış.
Video Hazırlanıyor · Abonelere ÖzelEsri · Haziran 2025
Anlaşma Olmazsa Mahkeme Bedeli Nasıl Belirler?
Satın alma olmazsa idare taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesine başvurup bedelin tespitini ve tescili istiyor. Mahkeme en geç 30 gün sonrasına bir duruşma günü veriyor ve malike, savunmasını ve delillerini tebliğden itibaren 10 gün içinde yazılı bildirmesini söylüyor. [1]
Duruşmada hâkim tarafları önce bedelde anlaşmaya davet ediyor. Anlaşma olmazsa en geç 10 gün içinde keşif yapılıyor; bilirkişiler raporlarını 15 gün içinde veriyor, tarafların itirazları duruşmada dinleniyor ve gerekirse yeni bir bilirkişi kurulu atanıyor. Sonunda hâkim “adil ve hakkaniyete uygun” bir bedel tespit ediyor ve idareye bu bedeli bankaya yatırması için 15 gün veriyor. [1]
Kanun pazarlıktan dava açmaya kadar her aşamaya gün sayısıyla bir sınır koyuyor; bir kısmı malikin, bir kısmı idarenin ve mahkemenin uyması gereken süre. Kanundaki süreler gün olarak yan yana şöyle: [1]
Kamulaştırmada Kanundaki Süreler
Gün2942 Sayılı Kanun · Madde 8, 10 ve 14 · GünSüreler kanundaki en çok gün sayılarıdır; her biri kendi tebligatından ya da aşamasından işler ve birbirine eklenmez. Teklif, savunma ve dava süreleri malikin; ödeme ve yatırma idarenin; duruşma ve keşif mahkemenin; rapor bilirkişinindir. Sütunlar sıfır tabanlıdır; malikin dava açma süresi vurgulu.Kaynak · [1]Grafikteki sürelerin üçü malikin: teklife 15 günde başvurmak, mahkemeye 10 günde savunma vermek ve işleme karşı 30 günde dava açmak. Süreler kanundaki en çok gün sayıları ve her biri kendi tebligatından ya da aşamasından işliyor. Ötekiler idareyi ve mahkemeyi bağlıyor; malikin kaçırdığı süre ise seçeneği geri dönmemek üzere daraltıyor. [1]
Bilirkişi kurulu en az üç kişiden oluşuyor ve bunlardan birinin Sermaye Piyasası Kanunu’na göre yetkilendirilmiş bir gayrimenkul değerleme uzmanı ya da taşınmaz geliştirme alanında yüksek lisans veya doktora yapmış bir uzman olması zorunlu. Bilirkişinin neye baktığı ise kanunda tek tek sayılıyor. [1]
Bilirkişi Tarla ve Arsaya Nasıl Değer Biçer?
Kanun, bilirkişinin taşınmazın cinsini, yüzölçümünü, değerini etkileyen her unsuru, varsa vergi beyanını ve resmî kıymet takdirlerini tek tek yazmasını istiyor. Rapor, SPK’nın kabul ettiği değerleme standartlarına uygun ve gerekçeli olmalı; bu standartlar SPK tebliğine göre Uluslararası Değerleme Standartları. [1] [7]
Tarla ile arsa ayrı ölçüyle değerleniyor: arazide taşınmazın olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir, arsada kamulaştırma gününden önceki emsal satışlar esas alınıyor. Tablo iki taşınmaz türünün ölçüsünü yan yana koyuyor: [1]
Kamulaştırmada Değerin Ölçüsü
2942 Sayılı Kanun · Madde 11Satırlar kanunun saydığı unsurlardan alındı; bilirkişi raporu her unsuru ayrı ayrı cevaplamak zorunda. Net gelir, arazinin olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği gelirdir; emsal, kamulaştırma gününden önceki satışlardır. Ortak unsurlar cins, yüzölçümü ve vergi beyanıdır; projenin yaratacağı değer artışı iki türde de bedele katılmaz.Kaynak · [1]| Unsur | Tarla | Arsa |
|---|---|---|
| Ana Ölçü | Net Gelir | Emsal Satış |
| Ortak Unsur | Cins ve Alan | Cins ve Alan |
| Katılmayan | Proje Artışı | Proje Artışı |
Tablonun son satırı en çok tartışılan kural: kamulaştırmayı gerektiren yol ya da tesisin yaratacağı değer artışı ve ileride düşünülen kullanımlardan beklenen kâr bedele katılmıyor. Tarlanın bir kısmı alınıyorsa kalan kısmın değer kaybı ayrı bir maddeyle hesaplanıyor. [1]


Kare İstanbul Başakşehir’den, yaklaşık on dört yıl arayla alındı. Ağustos 2011’de otoyol henüz yok; arazi çıplak, karenin solunda konut blokları yükseliyor. Mayıs 2025’te aynı yerde çok katlı bir otoyol kavşağı, bağlantı yolları ve konut blokları var. Kareden okunabilen üç not şunlar: [10]
Otoyoldan Önce
2011’de otoyol yok; arazi çıplak, karenin solunda konut blokları yükseliyor.
Kavşak
2025’te aynı yerde çok katlı bir kavşak ve ona bağlanan yollar var.
Sınır ve Bedel
Kare kamulaştırma sınırını, hangi parselin ne kadarının alındığını ve ödenen bedeli göstermez.
Kare büyük bir yol projesinin araziden ne kadar geniş bir yer tutabildiğini gösteriyor; kamulaştırma alanını göstermiyor. Kanunun ölçüsü burada devreye giriyor: bedele kavşağın getireceği değer artışı katılmıyor, bir parçası alınan tarlada ise kalan kısmın değer kaybı ayrıca hesaplanıyor. [1] [10]
Bu ölçülerin mahkemedeki karşılığını dört vakamızda okuduk. Otoyol koridoruna giren 738,32 metrekarelik bir tarla parçasının bedeli net gelir yöntemiyle belirlendi ve onandı. Enerji hattı geçen bir tarlada Yargıtay yöntemi doğru, masraf hesabını eksik buldu. Bir arsada rapor değer düşüklüğünü %38,57 yazarken hesapta %56,95 kullanıldı. Projelere yakınlığın bedele katılmasını isteyen hissedarların davası ise sekiz yıl sürdü. [3] [4] [5] [6]
Üyelere ÖzelOtoyol Koridorunda 738 Metrekare: Akyazı’da Bedel Nasıl Belirlendi?5Bölüm5Grafik1Uydu5Kaynak
Abonelere ÖzelTarladan Enerji Hattı Geçince: Yargıtay Bilirkişi Hesabını Neden Bozdu?6Bölüm6Grafik1Uydu5Kaynak
Abonelere ÖzelRaporda %38,57, Hesapta %56,95: Bir Arsanın İrtifak Bedeli5Bölüm5Grafik0Uydu4Kaynak
Abonelere ÖzelKanal İstanbul’un Yanında Kamulaştırma: Sekiz Yıllık Bedel Davası6Bölüm5Grafik1Uydu5KaynakKısacası mahkemede bedeli projeye yakınlık değil, kanundaki ölçü ve hesabın tek tek satırları belirliyor: net gelirdeki masraf, değer düşüklüğü oranı ve emsal. Tarla sahibinin itirazı da vakalarda en çok bu satırlarda sonuç verdi.
Bedelin nasıl ödeneceğini ise Anayasa söylüyor. 46. madde kamulaştırma bedelinin gerçek karşılık olarak nakden ve peşin ödenmesini istiyor. Büyük enerji ve sulama projeleri, tarım reformu gibi hâllerde kanun taksit öngörebiliyor; ama taksit süresi beş yılı aşamıyor ve toprağı kendisi işleten küçük çiftçinin bedeli her hâlde peşin ödeniyor. [8]
Bedel kadar önemli olan, kamulaştırmanın kendisine itiraz yolunun süresi.
Kamulaştırmaya Karşı Hangi Dava Ne Zaman Açılır?
Malik, mahkemenin tebligatından, tebligat yapılamadıysa gazetedeki ilandan itibaren 30 gün içinde iki dava açabiliyor: kamulaştırma işleminin iptali için idari yargıda iptal davası, maddi hatalar için adli yargıda düzeltim davası. İdari yargıdaki dava öncelikle görülüyor. [1]
Bu süre, idare mahkemelerindeki 60 günlük genel dava süresinin yarısı. Genel süre yalnız özel kanunda ayrı süre yoksa işliyor; kamulaştırmada 30 günlük özel kural geçerli, yani 60 güne güvenen malik asıl süreyi kaçırabilir. Hisseli tarlada her paydaşın tek başına dava hakkı var. İptal davası açıldığı süre içinde belgelenmezse kamulaştırma işlemi kesinleşiyor ve taşınmaz mahkemenin tespit ettiği bedel üzerinden idare adına tescil ediliyor. [1] [9]
Bedelin vergiyle de bir bağı var: Gelir Vergisi Kanunu kamulaştırmayı “elden çıkarma” sayıyor. Satın alındıktan sonra beş yıl dolmadan kamulaştırılan taşınmazda kazanç, değer artışı kazancı kapsamına giriyor. [2]

Pazarlıktan Mahkemeye
Kamulaştırmada uzlaşma, dava ve süreler üzerine.
Tarlası Kamulaştırılan İçin Üç Kontrol
Yazının bölümleri aynı sonuca varıyor: kamulaştırmada önce idarenin tahmin ettiği bedel konuşuluyor, anlaşma olmazsa mahkeme bilirkişi kuruluyla bedeli tespit ediyor; malikin her aşamada kısa bir süresi var. [1]
Tebligat geldiğinde sorulacak üç soru şunlar:
- Hangi Yazı Geldi?Pazarlık Yazısı mı, Davetiye mi
- Süre Ne Zaman Bitiyor?Pazarlıkta 15, Davada 30 Gün
- Değer Neye Dayanıyor?Net Gelir ya da Emsal Satış
İlk soru hangi masada olduğunuzu söylüyor; ikinci soru tebligatın tarihinden sayılıyor. Üçüncü soru için tarlanın gerçek gelirini gösteren ürün ve satış kayıtları, arsada ise gerçekleşmiş emsal satışlar bilirkişiye sunulabilecek en güçlü belgeler. [1]
Bir not daha: mahkemede savunma ve deliller için kanunun verdiği süre tebliğden itibaren 10 gün. Bu sürede verilmeyen bir belge, bilirkişinin raporunda hiç yer almayabilir. [1]
Kamulaştırmada bedel bir kez teklif edilir; itirazın süresi ise tebligatın tarihinden işler.
Baştaki soruya maddelerle verilebilecek cevap şu: bedeli önce idarenin komisyonu tahmin ediyor, anlaşma olmazsa mahkeme bilirkişi kurulunun raporuyla tespit ediyor; tarla sahibi pazarlık için 15 gün, kamulaştırmaya karşı dava için 30 gün içinde harekete geçmeli. Bu yazı Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metinlerle yazıldı. [1]
Aklınızda Kalabilecekler
Pazarlık, mahkeme ve dava süreleri en sık karıştırılan konular. Aşağıdaki kısa cevaplar bunları ayırıyor.
İdarenin Teklifini Kabul Etmek Zorunlu mu?
Pazarlıkta anlaşma olmazsa bedeli mahkeme bilirkişi kuruluyla tespit eder. [1]
Pazarlık Yazısına Ne Kadar Sürede Cevap Verilir?
Malik yazının tebliğinden itibaren 15 gün içinde başvurursa uzlaşma görüşmesi yapılır. [1]
Kamulaştırmaya Karşı Ne Zamana Kadar Dava Açılır?
İdari yargıda iptal, adli yargıda düzeltim davası 30 gün içinde açılabilir. [1]
Tarlaya Hangi Ölçüyle Değer Biçilir?
Arazide net gelir, arsada emsal satışlar esas alınır; rapor SPK standartlarına uygun olmalı. [1]
Yolun Getireceği Değer Artışı Bedele Katılır mı?
Kamulaştırmayı gerektiren projenin yaratacağı artış ve gelecekteki kâr dikkate alınmaz. [1]
Kamulaştırma Bedelinden Vergi Çıkar mı?
Kamulaştırma elden çıkarma sayılır; satın almadan sonra beş yıl dolmadıysa kazanç değer artışı kazancı olur. [2]
Bu Okuma Neye Dayanıyor?
Bu yazıdaki her kural bir kanun maddesine dayanıyor. Aşağıdaki notlar hangi maddenin neyi söylediğini ve nerede sınırlandığını gösterir; metinler Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel sürümlerden alındı.
Kamulaştırma Usulü ve Bedel
Mevzuat Bilgi Sistemi · 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu, Madde 8, 10, 11, 12, 14 ve 15Madde 8: satın alma usulü, kıymet takdir ve uzlaşma komisyonları, malikin 15 günlük başvuru süresi, anlaşma tutanağı ve 45 günde ödeme. Madde 10: bedel tespiti ve tescil davası, 30 gün içinde duruşma, anlaşmaya davet, 10 günde keşif, 15 günde bilirkişi raporu, gerekirse yeni kurul, bedelin bankaya yatırılması için idareye 15 gün. Madde 11: değer unsurları, SPK değerleme standartları, projenin yaratacağı artışın dikkate alınmaması. Madde 14: tebligattan 30 gün içinde idari yargıda iptal, adli yargıda düzeltim davası; paydaşların tek başına dava hakkı. Madde 15: en az üç kişilik bilirkişi kurulu, biri değerleme uzmanı. 13 Kasım 2026’da okundu.
Metne DönKamulaştırmanın Vergideki Yeri
Mevzuat Bilgi Sistemi · 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu, Mükerrer Madde 80“Elden çıkarma” tanımı kamulaştırmayı da sayıyor; satın alındıktan sonra beş yıl dolmadan kamulaştırılan taşınmazın kazancı değer artışı kazancı kapsamında. 13 Kasım 2026’da okundu.
Metne DönOtoyol Koridorunda 738 Metrekare: Akyazı’da Bedel Nasıl Belirlendi?
Vaka · Kasım 2026Bir otoyol kesiminde kamulaştırma koridoruna giren 738,32 metrekarelik tarla parçasında uzlaşma olmadı; mahkemeler bedeli net gelir yöntemiyle belirledi, Yargıtay 18 Aralık 2025’te kararı onadı. Vaka 14 Kasım 2026’da okundu; ayrıntılar vaka sayfasındadır.
Metne DönTarladan Enerji Hattı Geçince: Yargıtay Bilirkişi Hesabını Neden Bozdu?
Vaka · Kasım 2026Enerji nakil hattı için bir tarlada kurulan irtifak hakkının bedel davasında Yargıtay 18 Haziran 2026’da net gelir yöntemini doğru buldu, ama üretim masraflarının denetlenmediği gerekçesiyle kararı bozdu. Vaka 14 Kasım 2026’da okundu; ayrıntılar vaka sayfasındadır.
Metne DönRaporda %38,57, Hesapta %56,95: Bir Arsanın İrtifak Bedeli
Vaka · Kasım 2026Bir arsadaki irtifak bedeli davasında bilirkişi raporu değer düşüklüğünü %38,57 olarak belirledi, hesapta %56,95 kullanıldı; bölge adliye mahkemesi kararı kaldırıp yeniden hüküm kurdu, Yargıtay 8 Aralık 2025’te onadı. Vaka 14 Kasım 2026’da okundu; ayrıntılar vaka sayfasındadır.
Metne DönKanal İstanbul’un Yanında Kamulaştırma: Sekiz Yıllık Bedel Davası
Vaka · Kasım 2026Bir parselin 25.174,99 metrekaresi 2017’de otoyol bağlantı yolları için acele kamulaştırıldı; hissedarlar havalimanı ve Kanal İstanbul’a yakınlık nedeniyle arsa sayılmasını savundu. Ekim 2018’de açılan bedel davası üç kez Yargıtay’dan döndü; son bozma 23 Mart 2026’da geldi. Vaka 14 Kasım 2026’da okundu; ayrıntılar vaka sayfasındadır.
Metne DönDeğerleme Standardı Zorunluluğu
Resmî Gazete · 01.02.2017, Sayı 29966 · SPK Tebliği III-62.1, Madde 3Madde 3: sermaye piyasası mevzuatı uyarınca yapılan değerlemelerde Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’nin yayımladığı Uluslararası Değerleme Standartlarına uyulması zorunludur. Kamulaştırma Kanunu’nun 11. maddesi bilirkişi raporunu bu standartlara bağlıyor. 14 Kasım 2026’da okundu.
Metne DönBedelin Peşin Ödenmesi
Mevzuat Bilgi Sistemi · Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Madde 46Madde 46: kamulaştırma gerçek karşılığı peşin ödenerek yapılır; bedel nakden ve peşin ödenir. Tarım reformu, büyük enerji ve sulama projeleri gibi hâllerde kanun taksit öngörebilir, taksit süresi beş yılı aşamaz; toprağı doğrudan işleten küçük çiftçinin bedeli her hâlde peşin ödenir; ödenmemiş bedele kamu alacaklarındaki en yüksek faiz uygulanır. 14 Kasım 2026’da okundu.
Metne Dönİdari Yargıda Genel Dava Süresi
Mevzuat Bilgi Sistemi · 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Madde 7Madde 7: özel kanununda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür. Kamulaştırmada 2942 sayılı Kanun’un 14. maddesindeki 30 gün özel süredir. 14 Kasım 2026’da okundu.
Metne DönUydu Görüntüleri
Esri World Imagery Wayback · Ağustos 2011 ve Mayıs 2025Karşılaştırma kareleri Esri World Imagery Wayback arşivinin iki ayrı sürümündeki görüntülerden; görüntü tarihleri arşivin kaynak kaydından (DigitalGlobe, Ağustos 2011; Vantor, Mayıs 2025) okundu. Kareler 14 Kasım 2026’da çizildi; üzerinde çizgi, işaret, alan ya da oran ölçümü yoktur.
Metne Dön
Bu Yazıyı Tartışanlar
Bu bölümde okurların yazı hakkındaki soruları, sahadan notları ve kendi bölgelerinden gözlemleri yer alıyor. Yazarın yanıtları ayrıca işaretlenir; en faydalı bulunan yorumlar öne çıkar. Yorumlar onaydan sonra yayınlanır. Yorumları herkes okuyabilir, yorum yazmak ve oy vermek için ücretsiz üyelik yeterli.




