Arif Güdül
Muğla’da Milas ile Yatağan arasında linyit maden sahasının kenarı, yol ve tarlalar, tepeden uydu görüntüsü.
Toprak NotlarıKamulaştırma ve Hak

Acele Kamulaştırma Nedir? Tarla Sahibinin Hakları Neler?

Acele kamulaştırmada mahkeme yedi günde değer biçer, idare bedeli yatırıp tarlaya el koyar; bedel ve itiraz sonra gelir. Kuralı, Resmî Gazete kararlarını ve yargıyı okuyoruz.

Yazıyı OkuEsri · Ağustos 2022

Resmî Gazete’de “acele kamulaştırılması hakkında karar” başlığı neredeyse her hafta görülüyor. Acele kamulaştırma sıradan kamulaştırmadan neyle ayrılır, ve tarla sahibinin elinde hangi haklar kalır?

Kamulaştırma Kanunu’nun 27. maddesi, acele hâllerde kıymet takdiri dışındaki işlemlerin sonraya bırakılmasına izin veriyor: mahkeme yedi gün içinde değer biçiyor, idare bu tutarı bankaya yatırıp taşınmaza el koyabiliyor. Yalnız 1 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de altı ayrı acele kamulaştırma kararı yayımlandı. [1] [2]

Bu yazıda acele kamulaştırmanın ne zaman uygulandığını, mahkemenin yedi günde neye karar verdiğini, sonrasında bedelin nasıl kesinleştiğini ve acele kararına karşı yargının nasıl baktığını okuyoruz. Bu bir hukuki mütalaa ya da yatırım önerisi değil; kendi taşınmazınız için süreleri bir avukatla birlikte hesaplayın. [1]

Bu yazı 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metnine ve Resmî Gazete’de yayımlanan kararlara dayanır; yargı kararları basından, habere göre aktarıldı. Yazıda hiçbir taşınmaz için bedel verilmiyor.

Acele Kamulaştırmada Tarla Ne Zaman Elden Çıkar?

Kısa cevap şu: sıradan kamulaştırmada önce pazarlık ve bedel davası bitiyor, sonra taşınmaz devrediliyor. Acele kamulaştırmada sıra tersine dönüyor: mahkeme yedi gün içinde bilirkişiyle bir değer tespit ediyor, idare bu tutarı bankaya yatırıyor ve taşınmaza el koyabiliyor. Bedel ve öteki işlemler sonradan tamamlanıyor. [1]

Tarla sahibinin hakları ortadan kalkmıyor, ama zamanı daralıyor. Bedele itiraz ve kamulaştırmaya karşı dava yolları açık kalıyor. Önce bu yolun hangi hâllerde kullanıldığına bakalım. [1]

Acele Kamulaştırma Hangi Hâllerde Uygulanır?

Kanun üç hâl sayıyor: Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu’nun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacı, Cumhurbaşkanınca aceleliğine karar alınan hâller ve özel kanunlarda öngörülen olağanüstü durumlar. Uygulamada en sık görülen ikincisi; karar Resmî Gazete’de yayımlanıyor ve genellikle bir harita ya da parsel listesi taşıyor. [1]

Kararların sıklığı tek bir sayıda bile görülüyor. 1 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de altı ayrı acele kamulaştırma kararı yayımlandı. Üçü TPAO’nun petrol ve gaz arama ve üretim tesisleri, biri EPDK’nın doğal gaz dağıtım tesisleri, biri DSİ’nin baraj sulaması, biri de Kars İl Özel İdaresinin tarihi doku koruması için. [2]

Bu kararların hiçbiri tek bir parseli adlandırmıyor; hangi tarlanın kapsamda olduğu kararların ekindeki harita ve listelerden okunuyor. Bu yüzden bir bölgede proje konuşuluyorsa Resmî Gazete’deki kararların eklerine bakmak, tebligatı beklemekten daha erken bilgi veriyor. [2]

Karar yayımlandıktan sonra iş mahkemeye geliyor ve süre burada günlerle sayılıyor.

Muğla’da Milas ile Yatağan arasında linyit maden sahasının kenarı, yol ve tarlalar, tepeden uydu görüntüsü.
Video · Konu Anlatımı

Acele Kamulaştırmada İlk Yedi Gün

Acele kararından tarlanın elden çıkmasına kadar geçen sürece bir bakış.

Video Hazırlanıyor · Abonelere Özel

Esri · Ağustos 2022

Mahkeme Yedi Günde Neye Karar Verir?

İdarenin istemi üzerine mahkeme yedi gün içinde, sıradan kamulaştırmadaki bilirkişi kurallarıyla taşınmazın değerini tespit ediyor. İdare bu tutarı malik adına bankaya yatırınca taşınmaza el koyabiliyor. El koyma kararı tapuya bildiriliyor ve taşınmazın başkasına devredilemeyeceği tapuya şerh ediliyor; ardından taşınmaz boşaltılıyor. [1]

Yedi günde tespit edilen tutar, kesin kamulaştırma bedeli değil. Kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanıyor ve bedel, sıradan kamulaştırmadaki gibi mahkemede bilirkişi raporları ve tarafların itirazlarıyla kesinleşiyor. Kamulaştırma taksitle yapılıyorsa el koyma için yatırılan tutar ilk taksit oluyor. [1]

İki yolun farkı aynı üç adımın sırasında saklı: değer tespiti, el koyma ve kesin bedel. Kartlar sıradan ve acele kamulaştırmayı bu üç adımda kanunun söylediğiyle yan yana koyuyor: [1]

Değer Tespiti

SıradanÖnce pazarlık, sonra bedel davası

AceleMahkeme yedi günde değer biçer

El Koyma

SıradanBedel tespit edilip yatırılınca tescil

AceleTutar bankaya yatırılınca el konur

Kesin Bedel

SıradanTarla el değiştirmeden belli olur

AceleEl koymadan sonra kesinleşir

Kartlardaki fark en çok üçüncüde hissediliyor: sıradan kamulaştırmada malik bedeli öğrendikten sonra tarlayı bırakıyor, acele kamulaştırmada ise önce tarlayı bırakıyor, kesin bedeli sonra öğreniyor. Yedi günde biçilen değer bu yüzden yalnız bir başlangıç. [1]

Kesin bedelin ödenmesi ise Anayasa’ya bağlı. 46. madde kamulaştırma bedelini ve kesin hükme bağlanan artırım bedelini nakden ve peşin ödenecek tutarlar sayıyor; herhangi bir sebeple ödenmemiş bedele kamu alacaklarındaki en yüksek faiz uygulanıyor. [8]

Yani acele kamulaştırmada tarla elden çıkıyor, ama bedel tartışması bitmiyor. Asıl soru, acele kararının kendisine karşı ne yapılabileceği.

Acele Kararına Karşı Dava Açılabilir mi?

Açılabiliyor. Kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası, malikin mahkeme tebligatından itibaren 30 gün içinde açılabiliyor. Acelelik Cumhurbaşkanı kararıyla verildiği için bu karara karşı dava Danıştay’da ilk derece olarak görülüyor. Paydaşların tek başına dava hakkı var. [1] [7]

Bu davalar ivedi yargılama usulüyle görülüyor ve İdari Yargılama Usulü Kanunu her aşamaya kısa bir süre koyuyor; yürütmenin durdurulması talebine verilen karara ise itiraz edilemiyor. Kanundaki süreler gün olarak şöyle: [6]

İvedi Yargılamanın Süreleri

GünİYÜK Madde 20/A · GünSüreler acele kamulaştırma davalarına uygulanan ivedi yargılama usulünden alındı. Karar süresi kanunda bir ay olarak yazılıdır ve dosyanın tamamlanmasından işler; grafikte 30 gün olarak çizildi. Savunma süresi bir kez 15 gün uzatılabilir. Sütunlar sıfır tabanlıdır; malikin dava açma süresi vurgulu.Kaynak · [6]
5 Süre

Tebligattan ilk derece kararına kadar kanunun öngördüğü süreler, savunmanın bir kez uzatılması dahil, toplam 97 günü buluyor; bu bizim hesabımızdır. Bu süreler mahkemenin uyacağı hedefler; dosyanın tamamlanması uzarsa takvim de uzuyor. Bu arada el koyma için yedi günlük değer tespiti ve bankaya yatırma ayrı bir dosyada ilerleyebiliyor. [1] [6]

Yargının acelelik iddiasına nasıl baktığına dair yakın tarihli bir örnek Muğla’daki Akbelen. Danıştay 6. Dairesi, habere göre, Mayıs 2026’da 679 parseli kapsayan karara karşı açılan bir davada davaya konu taşınmazlar yönünden yürütmeyi durdurdu ve enerji ihtiyacının kanundaki acelelik hâlini tek başına kurmadığını değerlendirdi. Yerel mahkeme de, yine habere göre, Temmuz’da el koyma ve bedel tespiti dosyalarını bu davaların sonucuna kadar bekletti. [3]

Ekim 2026’da ise tablo değişti. Aynı daire, habere göre, karara karşı açılan 96 davadan beş taşınmazı kapsayan birini reddetti ve enerji arz güvenliğini, kömür rezervlerinin tükenmesini gerekçe göstererek acele kamulaştırma koşullarının oluştuğuna hükmetti. Öteki davaların sonucunu bu yazı için bulamadık; kararda bir üyenin, habere göre, karşı oy kullandığı aktarılıyor. [3]

Ağustos 2022: Muğla Yatağan Eskihisar’da aynı maden sahasında suyla dolmuş çukurlar ve yeşillenen döküm alanları, tepeden uydu görüntüsü.
Haziran 2011: Muğla Yatağan Eskihisar’da açık maden ocağı basamakları, döküm sahaları ve çevredeki tarlalar, tepeden uydu görüntüsü.
Muğla Yatağan’da Eskihisar çevresindeki açık maden sahası, Haziran 2011 ve Ağustos 2022. Kare Akbelen’i göstermez. Görüntü: Esri World Imagery Wayback; tarihler arşivin görüntü kaydından. Kare ölçüm amaçlı değildir; alan veya oran hesaplanmamıştır. Karede kamulaştırma alanı ya da parsel sınırı işaretli değildir. [9]

Kare Akbelen’den değil, aynı ilin Yatağan ilçesinde Eskihisar çevresindeki bir açık maden sahasından; yaklaşık on bir yıl arayla alındı. Haziran 2011’de ocak basamakları, döküm sahaları ve çevrede tarlalar görülüyor; Ağustos 2022’de aynı sahada suyla dolmuş çukurlar ve yeşillenen döküm alanları var. Kareden okunabilen üç not şunlar: [9]

Görüntüde

Açık Ocak

2011’de ocak basamakları, döküm sahaları ve çevresinde tarlalar var.

Görüntüde

Su ve Bitki

2022’de aynı sahada suyla dolmuş çukurlar ve yeşillenen döküm alanları var.

Görüntünün Dışında

Karar ve Bedel

Kare sahanın hangi kararla ve hangi bedelle edinildiğini, kamulaştırma sınırını göstermez.

Kare bir maden sahasının araziyi on bir yılda nasıl değiştirebildiğini gösteriyor; bu sahanın hangi yolla edinildiği bu yazının kayıtlarında yok. Acele kararına konu olan tarlanın sınırını kare değil, Resmî Gazete’deki kararın eki ve mahkeme dosyası söyler. [2] [9]

Akbelen kararını ve bir başka acele kamulaştırmanın bedel davasını vakalarımızda kayıtlarla izledik. Resmî Gazete’de 10 Ocak 2026’da yayımlanan kararın yürütmesi, habere göre dört ay sonra davaya konu parseller için durduruldu; Danıştay Ekim 2026’da davalardan birini esastan reddetti. Otoyol bağlantı yolları için 2017’de acele kamulaştırılan 25.174,99 metrekarelik bir parselin bedel davası ise üç kez Yargıtay’dan döndü; son bozma 23 Mart 2026’da geldi. [4] [5]

Kısacası acele kamulaştırmada el koyma hızlı, ama ne aciliyetin tartışması ne de bedelin kesinleşmesi kısa sürüyor. Tarla sahibinin dava süreleri ise tebligatla birlikte işlemeye başlıyor; hızlı olan yalnız idarenin el koyması.

Akbelen, aciliyetin her dosyada ayrıca tartışılabildiğini, ama sonucun önceden bilinemediğini gösteriyor: habere göre aynı kararda önce yürütme durduruldu, beş ay sonra davalardan biri esastan reddedildi. Karar metinlerine ulaşamadığımız için gerekçeyi basındaki aktarım kadar biliyoruz. [3]

Arif Güdül
Podcast

Acele Kararına Karşı Ne Yapılır?

Tarla sahibinin dava hakkı ve bedel üzerine.

Acele Kamulaştırmada Tarla Sahibi İçin Üç Kontrol

Yazının bölümleri aynı sonuca varıyor: acele kamulaştırmada mahkeme yedi gün içinde değer biçiyor ve idare bedeli yatırıp taşınmaza el koyuyor; kesin bedel ve kamulaştırmanın hukuka uygunluğu ise sonradan tartışılıyor. Akbelen’de aciliyet, habere göre, önce yargıda durduruldu, sonra davalardan birinde hukuka uygun bulundu. [1] [3]

Acele kararı yayımlandığında sorulacak üç soru şunlar:

  1. Parsel Ekte mi?Karar Ekindeki Harita ve Liste
  2. Yatırılan Tutar Ne?Yedi Günde Belirlenen Değer
  3. Dava Süresi Ne Zaman?Tebligattan İtibaren 30 Gün

İlk soru tebligattan önce cevaplanabiliyor; Resmî Gazete’deki kararların ekleri herkese açık. İkinci soru için yatırılan tutarın kesin bedel olmadığı unutulmamalı. Üçüncü soru, hem bedele hem acele kararının kendisine itirazın zamanını belirliyor. [1] [2]

Bir not daha: el koyma kararından sonra tapuya devir yasağı şerhi konuluyor. Bu şerh duran bir tarlayı almayı düşünen biri, aslında idarenin el koyduğu bir taşınmazı konuşuyor olabilir. [1]

Acele kamulaştırma tarlayı hızlı alır; bedeli ve haklılığı ise sonradan tartışılır.

Baştaki soruya maddelerle verilebilecek cevap şu: acele kamulaştırmada taşınmaz, mahkemenin yedi günde tespit ettiği değer bankaya yatırılınca elden çıkıyor; tarla sahibinin kesin bedele itiraz etme ve kamulaştırmaya karşı dava açma hakları ise sürüyor. Bu yazı Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metinlerle yazıldı. [1]

Aklınızda Kalabilecekler

Acele kararları, el koyma ve kesin bedel en sık karıştırılan konular. Aşağıdaki kısa cevaplar bunları ayırıyor.

Acele Kamulaştırma Ne Demek?

Mahkeme yedi günde değer biçer, idare tutarı yatırıp taşınmaza el koyar; öteki işlemler sonra tamamlanır. [1]

Acele Kararı Nerede Yayımlanır?

Cumhurbaşkanı kararı olarak yayımlanır; kapsamdaki yerler kararların ekindeki harita ve listelerde gösterilir. [2]

Yedi Günde Belirlenen Tutar Kesin Bedel mi?

Kesin bedel sonradan bilirkişi raporları ve tarafların itirazlarıyla mahkemede belirlenir. [1]

Acele Kararına Karşı Dava Açılabilir mi?

Kamulaştırma işlemine karşı tebligattan itibaren 30 gün içinde idari yargıda iptal davası açılabilir. [1]

Danıştay Acele Kararını Durdurabilir mi?

Danıştay, habere göre, Akbelen’de Mayıs 2026’da yürütmeyi durdurdu, Ekim 2026’da ise davalardan birini reddetti. [3]

El Konulan Tarla Satılabilir mi?

El koyma kararı tapuya bildirilir ve taşınmazın devredilemeyeceği şerh edilir. [1]

Bu Okuma Neye Dayanıyor?

Kanun metni, Resmî Gazete kaydı ve basın aktarımı aynı kanıt düzeyinde değil. Aşağıdaki notlar her kaynaktan ne alındığını ve nerede sınırlandığını gösterir.

  1. Acele Kamulaştırma Kuralı
    Mevzuat Bilgi Sistemi · 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu, Madde 10, 14 ve 27

    Madde 27: yurt savunması ihtiyacı ya da Cumhurbaşkanınca aceleliğine karar verilen hâller ve özel kanunlardaki olağanüstü durumlarda, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere mahkemece yedi gün içinde bilirkişi değerinin tespiti, bedelin bankaya yatırılması ve el koyma; el koyma kararının tapuya bildirilmesi ve devir yasağı şerhi; taşınmazın boşaltılması. Madde 10 ve 14: bedelin kesinleşmesi ve 30 günlük dava süresi. 13 Kasım 2026’da okundu.

    Mevzuat Bilgi Sistemi

    Metne Dön
  2. Bir Günde Altı Acele Kararı
    Resmî Gazete · 01.10.2026, Sayı 33387 · Cumhurbaşkanı Kararları 11824–11829

    Aynı sayıda yayımlanan altı acele kamulaştırma kararının başlıkları fihristten okundu: üçü TPAO’nun petrol ve doğal gaz projeleri, biri EPDK’nın doğal gaz dağıtım tesisleri, biri Kars İl Özel İdaresi’nin tarihi doku projesi, biri DSİ’nin sulama projesi için. Kararların ekleri (harita ve parsel listeleri) okunmadı. 13 Kasım 2026’da okundu.

    Resmî Gazete Fihristi

    Metne Dön
  3. Akbelen Kararlarının Aktarımı
    Basın · Bianet, Evrensel · Mayıs–Temmuz 2026

    Danıştay 6. Dairesi’nin Mayıs 2026’da Akbelen’deki 679 parsellik acele kamulaştırma kararına karşı açılan davada davaya konu taşınmazlar yönünden yürütmeyi durdurduğu ve enerji ihtiyacının 27. maddedeki acelelik hâlini tek başına kurmadığını değerlendirdiği (Bianet, 7 Mayıs 2026); Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin el koyma ve bedel tespiti dosyalarını beklettiği (Evrensel, 27 Temmuz 2026); aynı dairenin Ekim 2026’da 96 davadan beş taşınmazı kapsayan birini reddettiği (Evrensel ve Gazete Oksijen, 17 Ekim 2026) habere göre aktarıldı. Karar metinlerine ulaşmadık. Haberler 14 Kasım 2026’da okundu.

    Bianet · Evrensel · Temmuz · Evrensel · Ekim · Gazete Oksijen

    Metne Dön
  4. Acele Kamulaştırma Yargıda: Linyit Sahasındaki Tarlalar
    Vaka · Kasım 2026

    10 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de bir linyit ruhsat sahası için acele kamulaştırma kararı yayımlandı; habere göre karar 679 parseli kapsıyordu ve Danıştay Mayıs 2026’da yürütümünü durdurdu. Vaka 14 Kasım 2026’da okundu; ayrıntılar vaka sayfasındadır.

    Vaka Sayfası

    Metne Dön
  5. Kanal İstanbul’un Yanında Kamulaştırma: Sekiz Yıllık Bedel Davası
    Vaka · Kasım 2026

    Bir parselin 25.174,99 metrekaresi 2017’de otoyol bağlantı yolları için acele kamulaştırıldı; Ekim 2018’de açılan bedel davası üç kez Yargıtay’dan döndü, son bozma 23 Mart 2026’da geldi. Vaka 14 Kasım 2026’da okundu; ayrıntılar vaka sayfasındadır.

    Vaka Sayfası

    Metne Dön
  6. İvedi Yargılama Usulü
    Mevzuat Bilgi Sistemi · 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Madde 20/A

    Madde 20/A: acele kamulaştırma işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulü uygulanır; dava açma süresi otuz gün, savunma süresi on beş gün, yürütmenin durdurulması talebine ilişkin kararlara itiraz edilemez, dava dosyanın tekemmülünden itibaren en geç bir ayda karara bağlanır, temyiz süresi on beş gün. 14 Kasım 2026’da okundu.

    Mevzuat Bilgi Sistemi

    Metne Dön
  7. Cumhurbaşkanı Kararlarına Karşı Dava
    Mevzuat Bilgi Sistemi · 2575 Sayılı Danıştay Kanunu, Madde 24

    Madde 24/1-a: Danıştay, Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılan iptal davalarına ilk derece mahkemesi olarak bakar. Acelelik kararı Cumhurbaşkanı kararı olarak yayımlandığı için bu karara karşı dava Danıştay’da açılır. 14 Kasım 2026’da okundu.

    Mevzuat Bilgi Sistemi

    Metne Dön
  8. Bedelin Peşin Ödenmesi
    Mevzuat Bilgi Sistemi · Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Madde 46

    Madde 46: kamulaştırma gerçek karşılığı peşin ödenerek yapılır; kamulaştırma bedeli ile kesin hükme bağlanan artırım bedeli nakden ve peşin ödenir; herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır. 14 Kasım 2026’da okundu.

    Mevzuat Bilgi Sistemi

    Metne Dön
  9. Uydu Görüntüleri
    Esri World Imagery Wayback · Haziran 2011 ve Ağustos 2022

    Karşılaştırma kareleri Esri World Imagery Wayback arşivinin iki ayrı sürümündeki görüntülerden; görüntü tarihleri arşivin kaynak kaydından (DigitalGlobe, Haziran 2011; Vantor, Ağustos 2022) okundu. Kareler 14 Kasım 2026’da çizildi; üzerinde çizgi, işaret, alan ya da oran ölçümü yoktur.

    World Imagery Wayback

    Metne Dön

Bu Yazıyı Tartışanlar

Bu bölümde okurların yazı hakkındaki soruları, sahadan notları ve kendi bölgelerinden gözlemleri yer alıyor. Yazarın yanıtları ayrıca işaretlenir; en faydalı bulunan yorumlar öne çıkar. Yorumlar onaydan sonra yayınlanır. Yorumları herkes okuyabilir, yorum yazmak ve oy vermek için ücretsiz üyelik yeterli.

İlk Yorumu Siz YazınSorunuzu ya da notunuzu yazın; göndermek için ücretsiz üyelik yeterli.
Yorumları herkes okur.Sayfa yükleniyor; birazdan gönderebilirsiniz.